2023'teki sismik gizemin ardındaki sır perdesi aralandı

Geçen yıl Eylül ayında dünyanın dört bir yanındaki sensörler tarafından kaydedilen sismik bir sinyal uzun süre gizemini korudu.

Teknoloji - 6 gün önce

Geçen yıl Eylül ayında dünyanın dört bir yanındaki sensörler tarafından kaydedilen sismik sinyal bir süre gizemini korudu.

Yapılan araştırmada izler Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde yer alan Grönland’ı işaret ediyordu.

Adadaki Dickson Fiyordu’nda yaşanan devasa bir heyelan, dokuz gün boyunca "Dünya'yı sallayan" bir dalgayı tetiklemişti.

1200 metre yükseklikte dağın zirvesi, yamaçtaki eriyen buzulun daha fazla yükü taşıyamaması sonucu çöktü.

MEGA TSUNAMİ GİZEMİNİ KORUYAN BİR SARSINTI OLUŞTURMUŞTU

Öylesine büyük bir kütle yer değiştirdi ki 200 metre yüksekliğinde bir dalga tetiklendi. Oluşan bu mega tsunaminin dar fiyortta sıkışarak, ileri geri gidip gelmesi ile uzun süre gizemini koruyan sarsıntı yaşandı.

Bilim insanları, iklim değişikliği etkisiyle Grönland dağlarını destekleyen buzulların erimesinin, benzer heyelanları sıklaştırdığını düşünüyor.

9 gün süren sismik gizem, bilim insanlarından oluşan uluslararası bir ekip ile Danimarka Donanması'nın işbirliği ile çözüldü.

Dedektif çalışması gibi araştırmanın sonuçları Science dergisinde yayınlandı. Londra’daki UCL’den akademisyen Doktor Stephen Hicks, ilk tespit edildiğinde sismik sinyallerin, depreme benzetilmediğini hatırlıyor.

Hicks, "Biz buna 'tanımlanamayan sismik cisim’ adını verdik" diye anlatıyor.

Sır nasıl çözüldü?

Bir grup meraklı bilim insanı, internet ortamında gizemli sismik sinyali tartışmaya başladı.

Kaydedilen sinyaller, dokuz gün boyunca her 90 saniyede bir ortaya çıktı.

Parçalar Danimarkalı bilim insanlarının Grönland'da ücra bir fiyortta meydana gelen tsunamiyi rapor etmesiyle birleşmeye başladı.

Ekip, sismik verileri kullanarak sinyalin kaynağının Grönland’ın doğusundaki Dickson Fiyordu olduğunu belirledi.

Araştırmacılar uydu görüntüleri ve tsunami öncesi Danimarka Donanması tarafından çekilen fiyordun fotoğrafları dahil olmak üzere birçok ipucu topladı.

Elde edilen bir uydu görüntüsünde, fiyorttaki bir çukurda toz bulutu dikkat çekiyordu.

Olaydan önce ve sonra çekilen fotoğrafları karşılaştıran ekip, bir dağın çökmesiyle tetiklenen olayda buzul kütlesinin bir kısmının suya sürüklediğini ortaya çıktı.

Araştırmacılar 25 milyon metreküp kaya kütlesinin suya çarparak 200 metre yüksekliğinde bir "mega tsunami"ye neden olduğunu hesapladı.

Bu yaklaşık, 25 Empire State Binası'na (381 metre uzunluğunda bir gökdelen) eşdeğer bir hacim.

'Dalga enerjisini dağıtamadı'

Genellikle depremler sonucu oluşan tsunamiler açık okyanusta saatler içinde etkisini kaybeder. Ancak bu mega tsunami fiyorda sıkıştı.

Dr. Hicks, “Bu heyelan okyanustan 200 km içeride meydana geldi. Bu yüzden dalga enerjisini atamadı” diye açıklıyor.

Dedektif gibi iz süren ekip, dalganın dokuz gün boyunca fiyord içinde gidip geldiğini gösteren bir model oluşturdu.

Dr. Hicks, “Bu kadar uzun bir süre boyunca bu kadar büyük ölçekli bir su hareketi hiç görmemiştik” diye anlatıyor.

Bilim insanları heyelanın, Grönland'daki artan sıcaklıklar nedeniyle dağın tabanındaki buzulun erimesinden kaynaklandığını değerlendiriyor.

Dr. Hicks, “Dağı destekleyen buzul o kadar inceldi ki onu tutmayı bıraktı. Yaşanan olay iklim değişikliğinin bu bölgeleri nasıl etkilediğini gösteriyor.” diyor.

Bu fiyortlar kutup dairelerinde turist gezdiren yolcu gemileri tarafından ziyaret ediliyor.

Neyse ki hiçbiri bu heyelanın meydana geldiği bölgede değildi.

Danimarka ve Grönland Ulusal Jeolojik Araştırmalar Kurumu’nun (GEUS) baş araştırmacısı Dr. Kristian Svennevig, benzer olayların Kuzey Kutup Bölgesi’nde giderek daha yaygın bir fenomen haline geldiğini aktarıyor.

BBC’ye konuşan Svennevig, "Özellikle Grönland'da dev tsunamilere neden olan heyelanlarda artışa tanık oluyoruz" diyor.

Dr. Hicks, Dickson Fiyordu'ndaki heyelan için “Belki de bir iklim değişikliği olayının ayaklarımızın altındaki yer kabuğunu etkilediği ilk örnek” diyor.

Yaban hayvanları neden insanlara saldırıyor ve bu önlenebilir mi?
Haftanın Öne Çıkanları

2023'teki sismik gizemin ardındaki sır perdesi aralandı

2024-09-13 06:06 - Teknoloji

‘Sessiz kalan, korkan birçok çocuk var’

2024-09-13 04:05 - Politika

Afganistan'da en az 14 Şii öldürüldü: Saldırıyı terör örgütü DEAŞ üstlendi | Dış Haberler

2024-09-13 03:05 - Dünya

Son dakika: Narin Güran'ın babasının ifadesi ortaya çıktı | Son dakika haberleri

2024-09-13 02:05 - Gündem

Ankaragücü, Mesut Emre Kesik'i kadrosuna kattı

2024-09-13 00:06 - Gündem

İş ve Çalışma Ahlakı

2024-09-13 00:05 - Gündem

Devlet Bahçeli’nin öldüğü iddiası: MHP’den Cumhuriyet’e açıklama!

2024-09-12 23:06 - Gündem

Cumhurbaşkanı Tatar, İsviçre Büyükelçisi Burgener’i kabul etti

2024-09-12 22:06 - Gündem

BMGK reformu: ABD, iki Afrika ülkesine vetosuz daimi üyelik teklif edecek | Dış Haberler

2024-09-12 22:05 - Dünya

Adana Demirspor transfer yasağını kaldıramıyor

2024-09-12 21:06 - Gündem

İlgili Haberler

iOS 18'de iPhone kullanıcılarına şarkıları hissetmeyi sağlayacak özellik

17:05 - Teknoloji

Yapay zeka insanların komplo teorilerine olan inancını azaltabilir

07:06 - Teknoloji

OVP’ye göre hazırlıklar 2025’in son çeyreğine ertelendi

06:05 - Teknoloji

iPhone 16'nın yeni kamera butonu

15:05 - Teknoloji

Uzayda mahsur kalan astronotlar, şubata kadar bekleyecek

23:06 - Teknoloji

Günün Manşetleri

Cumhurbaşkanı Tatar, Şehit Yüzbaşı Cengiz Topel Akdeniz Fırtınası Tatbikatı’nı izledi

01:05 - Gündem

Kalkanlı Yaşam Evi’nin yenilenen tesisi hizmete açıldı

00:06 - Gündem

GİKAD ve Kazakistan İş Kadınları Derneği arasında protokol

23:05 - Kıbrıs

Serim, KTTO heyetiyle bir araya geldi

22:05 - Kıbrıs

Zerrin Üstel: Kadınlarımızın gücü, istikrarın temel taşı olacaktır

21:05 - Kıbrıs